Πρόσφατα καταργήθηκε η δυνατότητα δωρεάν διέλευσης από τους σταθμούς διοδίων της Εγνατίας Οδού για τους κατόχους κάρτας ανεργίας, μέτρο το οποίο, μέχρι πρότινος, αποτελούσε στοιχειώδη μορφή κοινωνικής υποστήριξης για την απρόσκοπτη μετακίνηση των ανέργων. Η απόφαση αυτή έρχεται να προστεθεί στην ήδη επιβληθείσα αύξηση της τιμής των διοδίων της τάξης του 26%, χωρίς, μάλιστα, να έχει λάβει χώρα οποιαδήποτε ανακοίνωση συγκεκριμένων μέτρων ανακούφισης για τις πλέον ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Στο ίδιο πλαίσιο, διευκρινίστηκε ότι η δυνατότητα δωρεάν διέλευσης για κατοίκους συγκεκριμένων δήμων της χώρας, κυρίως της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, θα διατηρηθεί για χρονικό διάστημα δύο συν ενός ετών, με δαπάνη του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, ενώ η δωρεάν διέλευση για τους κατόχους κάρτας ανεργίας καταργείται άμεσα.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι η αιτιολόγηση της κατάργησης της δωρεάν διέλευσης για τους ανέργους εδράζεται σε φαινόμενα κατ’ επίφαση καταχρηστικής εξασφάλισης της κάρτας ανεργίας. Η διερεύνηση και η αντιμετώπιση τέτοιων φαινομένων, ωστόσο, αποτελεί ευθύνη της Διοίκησης και ειδικότερα του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (Δ.ΥΠ.Α.), μέσω των προβλεπόμενων διοικητικών και ελεγκτικών μηχανισμών. Η οριζόντια κατάργηση ενός κοινωνικού μέτρου, αντί της στοχευμένης παρέμβασης, μετακυλίει τις συνέπειες ενδεχόμενων διοικητικών αδυναμιών στους ίδιους τους ανέργους, οι οποίοι αναγκάζονται να επωμιστούν πρόσθετο οικονομικό βάρος χωρίς να φέρουν καμία ευθύνη.
Παράλληλα, ενώ διατηρούνται – έστω και μεταβατικά – ευνοϊκές ρυθμίσεις για συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές, δεν προκύπτει αντίστοιχη μέριμνα για τους ανέργους και τους οικονομικά ευάλωτους πολίτες, παρά το γεγονός ότι η δωρεάν διέλευση αποτελούσε επί σειρά ετών ένα ελάχιστο αλλά ουσιαστικό μέτρο ανακούφισης, διαμορφώνοντας εύλογη προσδοκία συνέχειας ή αντικατάστασής του με ισοδύναμες κοινωνικά δίκαιες ρυθμίσεις.
Περαιτέρω, στο πλαίσιο της έναρξης της 35ετούς παραχώρησης της Εγνατίας Οδού σε ιδιώτη παραχωρησιούχο από την 1η Ιανουαρίου 2026, ετέθησαν σε ισχύ νέες, αυξημένες τιμές τόσο στα μετωπικά όσο και στα πλευρικά διόδια σε βασικούς οδικούς άξονες της χώρας, όπως στους αυτοκινητοδρόμους Πατρών – Κορίνθου – Ελευσίνας, Πατρών – Πύργου, Αντιρρίου – Ιωαννίνων, Κορίνθου – Τρίπολης – Καλαμάτας και στον κλάδο Λεύκτρου – Σπάρτης, καθώς και στη Γέφυρα Ρίου – Αντιρρίου, εντείνοντας περαιτέρω την οικονομική επιβάρυνση χιλιάδων πολιτών και επαγγελματιών, και ιδίως όσων δεν διαθέτουν εναλλακτικές δυνατότητες μετακίνησης.
Υπό το πρίσμα αυτό, η εφαρμογή των ανωτέρω πολιτικών δεν συνιστά απλώς μια τιμολογιακή αναπροσαρμογή, αλλά εγείρει σοβαρό ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης και ισότιμης πρόσβασης στη μετακίνηση.
Επειδή η κατάργηση της δωρεάν διέλευσης των ανέργων και οι αυξήσεις στα διόδια πλήττουν δυσανάλογα τις οικονομικά ευάλωτες ομάδες, χωρίς να συνοδεύονται από μέτρα κοινωνικής ελάφρυνσης ή ανακούφισης,
Επειδή η πολιτική αυτή, δίχως σαφή πρόβλεψη αντισταθμιστικών παρεμβάσεων εγείρει ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης,
Επειδή καθίσταται επιτακτική η λήψη στοχευμένων μέτρων αντιστάθμισης, προκειμένου οι οικονομικά ευάλωτοι πολίτες να μην επωμιστούν δυσανάλογα το βάρος της κατάργησης της δωρεάν διέλευσης και των αυξήσεων στα διόδια.
Ερωτώνται οι αρμόδιοι κ.κ. Υπουργοί:
1. Ποια ανάγκη της λειτουργίας, της χρηματοδότησης ή της βιωσιμότητας των οδικών υποδομών επικαλείται το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών για να δικαιολογήσει σωρευτικά τις αυξήσεις στα διόδια και την κατάργηση της δωρεάν διέλευσης των ανέργων, και ποια συγκεκριμένα οικονομικά στοιχεία τεκμηριώνουν αυτή την επιλογή;
2. Ποια συγκεκριμένα αντισταθμιστικά των ανωτέρω ρυθμίσεων μέτρα υπέρ των ανέργων και των οικονομικά ευάλωτων πολιτών προτίθεστε να λάβετε και βάση ποιου χρονοδιαγράμματος;