Η επιδημία της ευλογιάς των αιγοπροβάτων που πλήττει τη χώρα μας εδώ και μήνες έχει εξελιχθεί σε μία από τις σοβαρότερες κρίσεις του πρωτογενούς τομέα των τελευταίων δεκαετιών, με βαρύτατες συνέπειες για την αγροτική οικονομία, την κοινωνική συνοχή της υπαίθρου και τη διατροφική επάρκεια της χώρας. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται άμεσα με τις πολιτικές επιλογές του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, το οποίο υιοθέτησε μια ελλιπή, καθυστερημένη και επιστημονικά αμφισβητούμενη στρατηγική διαχείρισης.
Με την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 29ης Δεκεμβρίου 2025, παρατείνονται τα περιοριστικά μέτρα και οι απαγορεύσεις εισαγωγής ζώων για χρονικό διάστημα τριών (3) μηνών μετά το τελευταίο επιβεβαιωμένο κρούσμα ευλογιάς. Η απόφαση αυτή, σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη εμφάνιση νέων κρουσμάτων, δημιουργεί ένα διαρκές καθεστώς ομηρίας για τους πληγέντες κτηνοτρόφους, καθώς η επανασύσταση των εκμεταλλεύσεών τους καθίσταται πρακτικά αδύνατη επ’ αόριστον.
Με απλά λόγια, όσο εμφανίζονται κρούσματα, και εμφανίζονται ακριβώς επειδή δεν λαμβάνονται αποτελεσματικά μέτρα αναχαίτισης, το χρονικό όριο των τριών μηνών μετατίθεται συνεχώς, οδηγώντας χιλιάδες επαγγελματίες στον οριστικό αποκλεισμό από το επάγγελμα.
Την ίδια στιγμή, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων επέλεξε να εφαρμόσει ένα αυστηρά κατασταλτικό, μονοδιάστατο και πιθανόν παρωχημένο πρωτόκολλο, βασισμένο στη μαζική θανάτωση όλων των ζώων μιας εκμετάλλευσης με την ανεύρεση ενός και μόνο κρούσματος, χωρίς καμία προσαρμογή στα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα, χωρίς καμία αξιολόγηση της πραγματικής επιδημιολογικής εικόνας και χωρίς καμία μέριμνα για τις κοινωνικές, οικονομικές και ψυχολογικές συνέπειες.
Απορρίφθηκε με απόλυτο τρόπο ο στοχευμένος εμβολιασμός, παρά το γεγονός ότι προτάθηκε από επιστημονικούς και κτηνιατρικούς κύκλους, ζητήθηκε επίμονα από κτηνοτροφικούς φορείς, υποστηρίχθηκε θεσμικά από την Περιφέρεια Θεσσαλίας και έχει εφαρμοστεί με επιτυχία στο παρελθόν στην Ελλάδα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι, σύμφωνα με εσωτερικά έγγραφα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και πρακτικά κλειστής συνεδρίασης που ήρθαν στη δημοσιότητα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε παροτρύνει την Ελλάδα μήνες πριν από τις μαζικές θανατώσεις να προχωρήσει σε εμβολιασμό, προσφέροντας εμβόλια μέσω της Τράπεζας Εμβολίων της ΕΕ, επιστημονική και τεχνική υποστήριξη, και συγχρηματοδότηση του προγράμματος.
Τον Μάιο του 2025, κτηνιατρική αποστολή της ΕΕ (EUVET) επισκέφθηκε τη χώρα μας, πραγματοποίησε επιτόπιους ελέγχους και κατέληξε σε συμπεράσματα κόλαφο για το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης . Μεταξύ άλλων επεσήμανε ότι τα εφαρμοζόμενα μέτρα ήταν ανεπαρκή, υπήρχε μη συμμόρφωση στα μέτρα βιοασφάλειας και σοβαρά προβλήματα συντονισμού των αρμόδιων αρχών. Στις βασικές συστάσεις της αποστολής περιλαμβανόταν ρητά η εφαρμογή στοχευμένου εμβολιασμού στις πληγείσες ζώνες.
Παρά ταύτα, η Ελλάδα απέρριψε κατηγορηματικά την πρόταση εμβολιασμού, αμφισβητώντας αδικαιολόγητα την επιστημονική τεκμηρίωση, παρά τις διαβεβαιώσεις της Κομισιόν ότι «η αξιοπιστία του εμβολίου δεν μπορεί να αμφισβητηθεί».
Ως αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής έχουν ήδη θανατωθεί περίπου 500.000 αιγοπρόβατα, έχουν καταστραφεί ολοκληρωτικά χιλιάδες εκμεταλλεύσεις, καταγράφονται απώλειες της τάξης των 115.000 τόνων γάλακτος και 27.000 τόνων φέτας, σχεδόν το ένα πέμπτο της εγχώριας παραγωγής και υπάρχει κίνδυνος απώλειας επιπλέον 50.000 τόνων φέτας, δηλαδή όσης ποσότητας εξάγει η χώρα ετησίως. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Δήμου Δυτικής Αχαΐας όπου ξεκληρίστηκαν δεκάδες κοπάδια και χάθηκαν πάνω από 20.000 αιγοπρόβατα!
Σύγχρονες επιστημονικές μελέτες (2025) καταδεικνύουν ότι το πραγματικό οικονομικό κόστος τέτοιων επιδημιών δεν έγκειται στους προσωρινούς εμπορικούς περιορισμούς του εμβολιασμού, αλλά στην κατάρρευση της τοπικής παραγωγής και στο κόστος ανασύστασης των κοπαδιών, καθιστώντας τον στοχευμένο εμβολιασμό οικονομικά βιωσιμότερη λύση ακόμη και υπό καθεστώς περιορισμών.
Ταυτόχρονα, οι περιφερειακές κτηνιατρικές υπηρεσίες παραμένουν σοβαρά υποστελεχωμένες, αδυνατώντας να ανταποκριθούν στις αυξημένες ανάγκες ελέγχου και επιτήρησης της νόσου.
Ιδιαίτερα ανησυχητικές είναι και οι κοινωνικές διαστάσεις της κρίσης καθώς αρκετοί κτηνοτρόφοι δεν άντεξαν την ψυχολογική πίεση της ολικής καταστροφής των κοπαδιών τους, με τραγικές ανθρώπινες απώλειες να έχουν ήδη καταγραφεί. Η κρίση αυτή δεν αφορά μόνο τα ζώα και τους αριθμούς, αλλά και ανθρώπινες ζωές και το ίδιο το μέλλον της ελληνικής υπαίθρου.
Είναι πλέον σαφές ότι χωρίς ελληνικό ζωικό κεφάλαιο και ελληνικό γάλα, η παραγωγή φέτας ΠΟΠ καθίσταται αντικειμενικά αδύνατη, ανοίγοντας τον δρόμο για παράνομες πρακτικές, ελληνοποιήσεις και αποδόμηση ενός εθνικού προϊόντος στρατηγικής σημασίας.
Η ευλογιά των αιγοπροβάτων έχει πλέον λάβει διαστάσεις μέγιστου εθνικού προβλήματος, απειλώντας τον πρωτογενή τομέα, την αγροτική οικονομία, την κοινωνική συνοχή και τη διατροφική επάρκεια της χώρας. Σε τέτοιες συνθήκες, η επιμονή σε αποτυχημένες πολιτικές επιλογές συνιστά βαριά πολιτική ευθύνη και καθιστά επιτακτική την άμεση αναθεώρηση της στρατηγικής αντιμετώπισης της νόσου.
Επειδή σε συνθήκες συνεχούς εμφάνισης νέων κρουσμάτων καθίσταται πρακτικά αδύνατη την επανασύσταση των εκμεταλλεύσεων, οδηγώντας χιλιάδες κτηνοτρόφους σε μόνιμο αποκλεισμό από το επάγγελμα,
Επειδή ο εμβολιασμός έχει τεκμηριωμένα προταθεί από επιστημονικούς, κτηνιατρικούς και ευρωπαϊκούς θεσμούς,
Επειδή η Ελλάδα είναι σήμερα η μοναδική χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση που έχει οδηγηθεί στη θανάτωση περίπου μισού εκατομμυρίου αιγοπροβάτων, γεγονός που καταδεικνύει την αποτυχία της επιλεγείσας στρατηγικής,
Επειδή χωρίς ελληνικό ζωικό κεφάλαιο και ελληνικό γάλα, η παραγωγή φέτας καθίσταται αντικειμενικά αδύνατη,
Επειδή η ευλογιά των αιγοπροβάτων έχει μετατραπεί σε μείζον εθνικό, οικονομικό και κοινωνικό πρόβλημα, που απειλεί τον πρωτογενή τομέα και το μέλλον της υπαίθρου.
Ερωτάται ο κ. Υπουργός:
1. Σκοπεύει η κυβέρνηση να συνεργαστεί με ευρωπαϊκούς θεσμούς και την ευρωπαϊκή επιστημονική κοινότητα ώστε να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο;
2. Προτίθεται να αναθεωρήσει άμεσα τη στρατηγική του Υπουργείου, υιοθετώντας τον στοχευμένο εμβολιασμό, όπως επανειλημμένα έχει συστήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή;
3. Για ποιον λόγο η Ελλάδα αρνήθηκε τη δωρεάν διάθεση εμβολίων, τη συγχρηματοδότηση και την επιστημονική υποστήριξη της ΕΕ;
4. Πώς σκοπεύει να αντιμετωπίσει το διαρκές αδιέξοδο που δημιουργεί η παράταση των περιοριστικών μέτρων και ο ουσιαστικός αποκλεισμός της επανασύστασης των εκμεταλλεύσεων;
5. Πώς διασφαλίζεται η παραγωγή και η αξιοπιστία των ΠΟΠ προϊόντων, όπως η φέτα, σε συνθήκες μαζικής εξόντωσης του ελληνικού ζωικού κεφαλαίου;
6. Θα αιτηθεί η κυβέρνηση επιπλέον χρηματοδοτικά εργαλεία από την ΕΕ ώστε να υποστηριχθεί η ανασύσταση του απολεσθέντος παραγωγικού κεφαλαίου της χώρας;